Chwasty w ogrodzie

Najpopularniejsze chwasty – zdjęcia i opisy roślin

Autor: Redakcja flora-net.pl Opublikowano Czas czytania: 4 min

Rozpoznanie chwastu przed rozpoczęciem pielenia chroni warzywa, kwiaty i rośliny pożyteczne przed przypadkowym usunięciem. Najważniejsze cechy to kształt liści, kolor i budowa kwiatów, sposób wzrostu oraz rodzaj korzeni.

Jak rozpoznać najpopularniejsze chwasty?

Chwast to roślina niepożądana w konkretnym miejscu. Ten sam gatunek może być cenną rośliną dziko rosnącą, a jednocześnie przeszkadzać na grządce, ponieważ konkuruje z uprawą o światło, wodę i składniki pokarmowe. Niektóre chwasty są jednoroczne i rozmnażają się głównie przez nasiona, inne tworzą kłącza lub rozłogi, więc odrastają po usunięciu części nadziemnej.

Pod względem wyglądu łatwo wyróżnić dwie podstawowe grupy:

  • Chwasty jednoliścienne – mają zwykle wąskie, równowąskie liście i wyglądają jak trawy. Należą do nich między innymi perz właściwy, chwastnica jednostronna i włośnica zielona.
  • Chwasty dwuliścienne – tworzą szersze, często ząbkowane, klapowane lub owłosione liście. Przykładami są mniszek, pokrzywa, gwiazdnica, podagrycznik i ostrożeń.

Najpopularniejsze chwasty – zdjęcia i opisy

Mniszek pospolity, nazywany też mleczem

[ZDJĘCIE: mniszek pospolity]

Tworzy niską rozetę głęboko powcinanych liści oraz żółte koszyczki kwiatowe pojawiające się od wiosny. Po przekwitnięciu wytwarza charakterystyczną kulę nasion roznoszonych przez wiatr. Długi korzeń palowy utrudnia usunięcie rośliny w całości, dlatego mniszek często mylony jest z innymi roślinami rozetowymi. Trudność zwalczania jest średnia, ale rośnie, gdy korzeń zostanie w glebie.

Pokrzywa zwyczajna

[ZDJĘCIE: pokrzywa zwyczajna]

Ma naprzeciwległe, jajowate liście z wyraźnie ząbkowanym brzegiem i drobnymi włoskami parzącymi. Rośnie w kępach, zwykle na żyznych, wilgotnych stanowiskach. Rozprzestrzenia się przez nasiona i podziemne kłącza, więc samo ścięcie łodyg nie wystarcza. Łatwo pomylić młodą pokrzywę z jasnotą, która nie parzy, mimo podobnego układu liści.

Perz właściwy

[ZDJĘCIE: perz właściwy]

To wieloletnia trawa o wąskich, szorstkich liściach i kłosach przypominających małą jodełkę. Może dorastać do około 1,5 metra, choć w ogrodzie często pozostaje niższy. Największym problemem są jasne, podziemne rozłogi, z których wyrastają nowe pędy. Perz bywa mylony z trawą trawnikową, ale tworzy luźniejsze kępy i szybko pojawia się na obrzeżach grządek. Trudność zwalczania jest wysoka.

Gwiazdnica pospolita

[ZDJĘCIE: gwiazdnica pospolita]

Tworzy niską, gęstą matę z delikatnymi, jasnozielonymi łodygami i małymi białymi kwiatami. Na łodydze często widoczny jest pojedynczy rząd włosków. Rośnie szybko, a w sprzyjających warunkach może wytworzyć nasiona w ciągu kilku tygodni. Bywa mylona z młodymi roślinami okrywowymi. Zwykle łatwo ją usunąć, o ile nie dopuści się do rozsiania nasion.

Podagrycznik pospolity

[ZDJĘCIE: podagrycznik pospolity]

Ma liście podzielone na trzy główne części, z których każda może być dodatkowo powcinana. Latem pojawiają się białe kwiaty zebrane w płaskie baldachy. Podagrycznik rozrasta się przez podziemne kłącza tuż pod powierzchnią gleby i szybko zajmuje całe rabaty. Młode liście można pomylić z niektórymi roślinami ozdobnymi o podobnym, trójdzielnym kształcie. Trudność zwalczania jest wysoka.

Ostrożeń polny, czyli oset

[ZDJĘCIE: ostrożeń polny]

Wyróżnia się kolczastymi, często głęboko powcinanymi liśćmi oraz fioletowymi koszyczkami kwiatowymi na szczytach łodyg. Roślina może osiągać około 1,5 metra wysokości. Rozbudowany system korzeniowy pozwala jej odrastać po częściowym usunięciu, a nasiona dodatkowo roznosi wiatr. Młody ostrożeń może być mylony z innymi roślinami tworzącymi rozetę. Ze względu na kolce i korzenie jest trudny do usunięcia.

Jak odróżnić chwast od rośliny uprawnej?

Najwięcej pomyłek powstaje wiosną, gdy wszystkie rośliny są jeszcze małe i mają tylko liścienie. W razie wątpliwości lepiej zaczekać na liście właściwe niż wyrwać siewkę warzywa lub kwiatu. Pomocne są następujące obserwacje:

  • Tempo wzrostu – chwasty często szybko wyprzedzają młode rośliny uprawne.
  • Układ siewek – warzywa wysiane w rzędach pojawiają się zwykle regularnie, a chwasty wyrastają chaotycznie.
  • Kształt liścieni i pierwszych liści właściwych – porównaj je ze zdjęciem lub opisem wysianego gatunku.
  • Miejsce wyrastania – roślina pojawiająca się poza rzędem, przy obrzeżu lub w szczelinie może być samosiewem.

Nie oceniaj rośliny wyłącznie po tym, czy wygląda niepozornie. Mniszek, rumianek, koniczyna czy pokrzywa mogą być pożyteczne w odpowiednim miejscu, ale na małej grządce nadal będą konkurować z uprawą.

Kiedy zacząć usuwać chwasty?

Najłatwiej usuwać chwasty w fazie siewek, gdy korzenie są jeszcze płytkie. W przypadku gatunków wieloletnich trzeba wydobyć możliwie dużą część korzenia lub kłącza, ponieważ pozostawiony fragment może dać początek nowej roślinie. Pielenie najlepiej wykonać przed kwitnieniem i zawiązaniem nasion.

Przed rozpoczęciem pracy sprawdź:

  • Czy roślina zaczyna kwitnąć i może wkrótce rozsiewać nasiona?
  • Czy wytworzyła już nasiona lub puch kielichowy?
  • Czy pod ziemią ma rozłogi, kłącza albo głęboki korzeń palowy?
  • Czy na pewno rozpoznajesz ją jako chwast, a nie siewkę uprawianej rośliny?

Środki ochrony roślin stosuj tylko wtedy, gdy są dopuszczone do danego zastosowania. Przed użyciem przeczytaj etykietę produktu, informacje o zagrożeniach i wymagane środki ostrożności. W małym ogrodzie często wystarcza regularne pielenie, szczególnie gdy chwasty są usuwane młodo i przed wydaniem nasion.

Poprawna identyfikacja pozwala dobrać sposób pielęgnacji do konkretnej rośliny. Jednoroczne chwasty można zwykle ograniczyć, nie dopuszczając do kwitnienia, natomiast gatunki rozłogowe i korzeniowe wymagają systematycznego usuwania także podziemnych części.


Artykuł ma charakter informacyjny. Przy stosowaniu środków ochrony roślin zawsze postępuj zgodnie z aktualną etykietą produktu i zasadami bezpieczeństwa.

O autorze

Redakcja flora-net.pl

Nasz zespół redakcyjny to pasjonaci roślin, aranżacji ogrodów oraz szeroko rozumianej tematyki budowlanej i wyposażenia wnętrz. Z entuzjazmem dzielimy się wiedzą z naszymi czytelnikami, upraszczając złożone zagadnienia, aby każdy mógł czerpać radość z tworzenia harmonijnych i zielonych przestrzeni.

Wszystkie wpisy autora

Czytaj również